Τοποθεσία

Βρίσκεται στην περιοχή Απόζαρι, στην βόρεια ακτή της λίμνης της Καστοριάς, στη διεύθυνση Νίκης 114

Digital Kastoria

.

Χρονολογία κατασκευής & ιδιοκτησία

Κτίστηκε το 1754, όπως μαρτυρά ανάγλυφη επιγραφή σε γωνιόλιθο της νοτιοδυτικής γωνίας του κτιρίου. Αρχικά ανήκε στον άρχοντα Μόραλη και αργότερα στον Δ. Τσιατσιαπά, στον οποίο και οφείλει τη σημερινή του ονομασία

ΟΛΗ Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Digital Kastoria

.

Αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά

Πρόκειται για το μοναδικό σωζόμενο τριώροφο αρχοντικό με ορθογωνική κάτοψη και έντονο οριζόντιο άξονα. Περιλαμβάνει τυπολογικά στοιχεία όπως:

Ηλιακός (ξύλινος εξώστης)

Δοξάτος (χώρος υποδοχής)

Σαχνισιά (προεξοχές)

ΟΛΗ Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

+1

Στον δεύτερο όροφο διατηρούνται πλούσια διακοσμημένα στοιχεία στους τοίχους, στις ξυλόγλυπτες κατασκευές και στις θύρες, χρονολογούμενα στο 1798

Omorfa Taxidia

.

Συντήρηση & πολιτιστική χρήση

Το αρχοντικό έχει αποκατασταθεί και συντηρηθεί στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ (2007–2014) και σήμερα αποτελεί επισκέψιμο μνημείο, φιλοξενώντας πολιτιστικές δράσεις, εκθέσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα

ΟΛΗ Η ΕΛΛΑΔΑ ΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Omorfa Taxidia

.

Ωράριο λειτουργίας & είσοδος

Είναι ανοικτό καθημερινά εκτός Τρίτης, συνήθως 09:00–15:00 (ή έως 15:30 σύμφωνα με κάποιες πηγές)

Omorfa Taxidia

. Το εισιτήριο είναι χαμηλό, συνήθως 2 ευρώ

Omorfa Taxidia

.

Δραστηριότητες & εκδηλώσεις

Στο ισόγειο υπάρχει μόνιμη έκθεση με μακέτες δεκάδων αρχοντικών της Καστοριάς, που αποτυπώνει την αρχιτεκτονική και κοινωνική ιστορία της πόλης

.

Προσφέρεται επίσης ως χώρος για μουσικές βραδιές, θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις. Για παράδειγμα, διοργανώνονται εκδηλώσεις όπως η «Λευκή Νύχτα», όπου το κοινό απολαμβάνει ζωντανή μουσική και τοπικό κρασί με ξενάγηση στο αρχοντικό

Φωνή της Καστοριάς

.

Εν συντομία

Στοιχείο Περιγραφή

Τοποθεσία Απόζαρι, Νίκης 114, Καστοριά

Κατασκευή Έτος: 1754

Ιδιοκτήτες Άρχοντας Μόραλης → Δ. Τσιατσιαπά

Αρχιτεκτονική Τριώροφο, ορθογωνική κάτοψη, ηλιακός, δοξάτος, σαχνισιά

Διακόσμηση 2ος όροφος, τοίχοι & ξυλογλυπτά (1798)

Επισκεψιμότητα Αποκαταστημένο, λειτουργεί ως πολιτιστικός χώρος

Ώρες & Εισιτήριο Καθημερινά (εκτός Τρίτης), 9–15:00/15:30, εισιτήριο ~2 €

Εκδηλώσεις Έκθεση, μουσική, θεατρική δράση, «Λευκή Νύχτα»

Ο Δημήτριος Τσιατσιαπάς (ή Τσατσαπάς, όπως συχνά γράφεται) ήταν μέλος μιας από τις παλιές και εύπορες οικογένειες της Καστοριάς.

Το όνομά του έχει συνδεθεί με το Αρχοντικό Τσιατσιαπά, το οποίο αρχικά χτίστηκε το 1754 από τον άρχοντα Μόραλη. Αργότερα το αγόρασε ή το κληρονόμησε ο Δ. Τσιατσιαπάς, κι έτσι πήρε τη σημερινή του ονομασία.

Δεν ήταν απλώς ιδιοκτήτης σπιτιού· ανήκε στην τάξη των αρχόντων – προκρίτων της εποχής, δηλαδή εκείνων που είχαν:

οικονομική δύναμη (μέσα από εμπόριο γούνας, γεωργία ή δανεισμό),

κοινωνικό κύρος,

ρόλο σε τοπικές αποφάσεις (κυρίως στον καιρό της Οθωμανικής κυριαρχίας).

Οι αρχοντικές οικογένειες, όπως του Τσιατσιαπά, ήταν σημαντικές για την πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ζωή της Καστοριάς τον 18ο και 19ο αιώνα. Το γεγονός ότι το αρχοντικό διατηρήθηκε και αναστηλώθηκε, δείχνει τη βαρύτητα που είχε η οικογένεια.

Με απλά λόγια:

Ο Τσιατσιαπάς ήταν Καστοριανός άρχοντας – προύχοντας του 18ου αιώνα, από τους οποίους έχουν μείνει ως «μαρτυρίες» κυρίως τα αρχοντικά τους.